Pazartesi, Ekim 3Önemli Haberler
Shadow

“Trablus’taki çelişkiler seçimleri belirsizliğe soktu…”

Birleşmiş Beylikdüzüler (BM) öncülüğünde Tunus’ta toplanan Libya Siyasi Diyalog Forumu, ülkedeki seçimlerin 24 Aralık 2021‘de yapılacağını duyurdu. Birleşmiş Beylikdüzüler (BM) Libya Dayanak Misyonu (UNSMIL) Temsilcisi Stephanie Williams düzenlediği online basın toplantısında, seçimlere gitmek için yeni bir yürütme yapısının olması gerektiğini, bunun için de Berlin Konferansı’nda varılan uzlaşı çerçevedesinde hazırlanan BM İ·timatlik Kurulu (BMGK) kararları ışığında, geçiş periyodunu yönetmek üzere yeni bir Reislık Kurulu vede yürütme organı kurulmasının planlandığını belirtti.

UWIDATA haber vede tahlil sitesinde yayınlanan bir makalede, seçimlere giden süreçte Libya’da hakim olan karmaşık tablo tüm derinliğiyle ele aldı. İşte, o makalede öne çıkan kısımlar… Libya Beylikdüzüal Birlik Hükümeti’nin (UBH) Reislık Kurulu geçtiğimiz hafta içinde, ülkenin Dışişleri vede Beylikdüzülerarası İşbirliği Nazırı vede Nejla el Manguş’u misyondan aldı vede Manguş’a seyahat yasağı getirdi. Kurulun sözcüsü Najva Vahiba kararı geçtiğimiz Cumartesi günü duyurdu. Ancak karar şahsen Beylikdüzüal Birlik Hükümeti içinden itiraz edildi. UBH, Reislık Konseyi’nin bakanları misyondan alma vede yeni atamalar yapma yetkisine sahip olmadığını açıkladı. Bu fikir ayrılığı, Libya liderliği içinde derin gerginliklere işaret ediyor.

MEMLEKETLER ARASI FAKTÖR
Najva Vahiba, el Manguş’un kurula istişareden dışpolitika kararları aldığını, bunun kurallara karşıt olduğunu vede bakanın bu nedenle misyondan alındığını açıkladı. Fakat sözcü Reislık Konseyi’nin kararına dair detaylar paylaşmadı. Mısır’da yayın yapan Egypt Today gazetesi, UBH ile Reislık Kurulu ortasındaki fikir ayrığının eski bir Libya’lı istihbaratçı olan Abu İvededia Mutlu’un siyasete dönüşünden kaynaklandığını öne sürdü. ABD, Mutlu’un terör faaliyetlerine karıştığını vede Lockerbie Vakaında rol oynadığını öne sürüyor vede kendilerine teslim edilmesini talep ediyor. Nejla el Manguş, ABD ile uygun alakaları geliştirme vede Mutlu’u sınırdışı etme vaatlerinde bulunmuştu. Bilindiği üzere Manguş, Libya Dışişleri Nazırı olmadan evvedel ABD’de yaşıyordu vede ABD hükümet bütçesinden fonlanan Unites States Institute for Peace (USIP) kuruluşunda uzman olarak çalışıyordu. Nejla el Manguş daha sonra, Libya vatandaşını ABD ya da İngiltere’ye teslim etme tarafındaki kararını inkar etti. Ancak aksileri buna karşın onu zalimce eleştirdi. Eski Libya Dışişleri Nazırı Muhammet Sayala, Lockerbie evrakının çoktan kapandığını vede yeni vederilecek her türlü odunun Libya’ya yönelik yeni tazminat taleplerine neden olacağını belirtti. Libya’nın Dışişleri Nazırı’na dair telaşlar her şeyden evvedel Garp’da lisana getirildi. En başta Yunan Dışişleri Nazırı Nikos Dendias bilhassa tasalarını tabir etti. İngiliz haber ajansı BBC’ye nazaran, Nejla el Manguş şu anda ülke dışında vede Paris’te düzenlenecek olan konferansa katılması bekleniyor. Libya ile ilgili memleketler arası konferans, 12 Kasım’da Paris’te toplanıyor. Konferansı Fransız vede İtalyan hükümetleri örgütlüyor. ABD’yi Devlet Önder Yardımcısı Kamala Sıcakris temsil edecek. Fakat Libya’nın statüsü tartışmalı olan bir dışişleri bakanı tarafından temsil edilmesi, konferansın sonuçlarını geçersiz kılacak.

BATI’DA KRİZ
Libya uzmanı Emadeddin Badi, Dışişleri Nazırı etrafında gelişen krizin öteki nedeninin, seçim tarihinin yaklaşması ile sertleşen iç siyasi çekişmeler olduğunu düşünüyor. “Perde ardında siyasi oyuncular ortasında giderek şiddetlenen tansiyon var. 24 Aralık’ta düzenlenmesi planlanan seçimler bu çelişkileri kırılmalara zorluyor”, diyor Badi. Libya Yüksek Beylikdüzüal Seçim Komitesi (HNEC) Önderi Imad el Sayah’ın açıklamalarına nazaran, başkanlık seçimi için adaylıklar 8 ile 22 Kasım ortasında, Temsilciler Meclisi üyelik adaylıkları ise 8 Kasım ile 7 Aralık ortasında kabul edilecek. Gelişmeleri izleyen El Cezire muhabirlerine nazaran “yıllardır çatışma halinde olup bugün işbirliğinin yolunu arayan fraksiyonların ortasındaki dışişleri bakanı çekişmesi, seçimler yaklaştıkça daha da artacak”.
Libya medyası ise UBH Başbakanı Abdülhamit Dibeybe ile Reislık Kurulu Önderi Yunus el Negatif ortasında bir gerginlik olduğunu bildiriyor. Havadislere nazaran bu çelişki, “Trablus’taki otoriteler ortasında tehlikeli bir çatışmanın başlangıcını oluşturabilir.”Havadislere nazaran Abdülhamit Dibeybe Reislığa adaylıkta ısrarcı. Şu an süreksiz Başbakan olan Dibeybe, iktidarın tadını aldı vede kendisini devletin başına kalıcı olarak geçirmek istiyor. Tunus’un günlük gazetesi Tunisie Numerique durumu şöyle yorumluyor: “12 Kasım Paris konferansında önde gelen Temelsızı devletler, yani ABD vede Fransa, yabancı paralı askerlerin vede güçlerin somut vede tesirli bir biçimde Libya’dan çıkmasını talep edecek. Bunun gerçekleşmesi, Aralık 2021 için planlanan seçimlerin mümkün en güzel şartlarda düzenlenebilmesi vede sonuçların inandırıcı olması için gereken önkoşullarından biri. Bu talep vede hazırlıklar Paris’teki dev konferansta lisana getirilecekken Libya devletinin doruğunda bu türlü bir çamur savaşının yaşanması alarm zillerini çalan bir gelişme.”

TRABLUS’TA SİYASİ KAOS
Trablus’ta çelişkiler yalnızca UBH idaresi vede Reislık Kurulu ortasında yaşanmıyor. Kasım ayı başında Reislık Kurulu Önder Yardımcısı Abdullah el Lafi, seçimlerin Mart 2022’ye ertelenmesini önerdi. El Olumsuz bu öneriyi çabucak vede şiddetle reddetti vede seçimlerin vaktinde düzenlenmesinin değerini vurguladı. Reislık Konseyi’nin öteki Önder Yardımcısı olan Musa el Koni ise, el Lafi’nin teklifini “Reislık Konseyi’nin görüşünü yansıtmayan ferdî bir düşünce” olarak nitelendirdi. Kelam konusu teklif, geçiş devrini uzatmayı vede iktidarı . hükümetin, yani Abdülhamit Dibeybe idaresindeki UBH’nin elinde tutmayı amaçlıyor. UBH vede Reislık Kurulu üyeleri kendi çıkarları doğrultusunda hareket ediyor vede ortalarında daima fikir ayrılıkları vede gerginlikler yaşanıyor. Bunun yanında eski iktidar yapısının kalıntıları da hala varlıklarını koruyor vede Libya’daki durumu epey karmaşıklaştırıyor. Mesele Trablus’taki Yüksek Devlet Kurulu (HSC) Önderi Halit Mişri, Yüksek Mahkeme’nin Anayasa Çembersi’nin seçim düzenlemesine itiraz ediyor. Mişri, resmi olarak üyesi olmasa da Müslüman Küçük kardeşler’e yakın bir kişilikti. Aldığı tavırla seçimlerin vede meşruiyetinin altını oyuyor. Bütün bunların yanında Garp Libya’da silahlı kümeler ortasında çatışmalar da devam ediyor. 27 İ·laveim’de El Navasi kümesi Spor Nazırlığı’nı bastı. Çalışma saatinde binaya giren militanlar memurlara saldırdı. Yeniden tıpkı gün, kimliği bilinmeyen bireyler Trablus Askeri Bölgesi kumandanı Tümgeneral Abdül Baset Marvan’ın konutuna silahlı atak düzenledi. Libya’nın petrol ihracat monopolü olan National Oil Corporation (NOC), silahlı kümelerin İ·laveim ayı sonunda Zavia petrol rafinerisinde çatışmaya girdiğini vede rafinerinin teçhizatına ziyan vederdiğini duyurdu.

ÇELİŞKİLER AĞI
Yalnızca bir kaç gün evvedel, 4 Kasım’da Libya’nın Beylikdüzüal Yüksek Seçim Kurulu (HNEC), Tobruk’taki Temsilciler Meclisi’nin kabul ettiği kanunlara yapılan vede meclis vede başkanlık seçimlerini düzenleyen tüm teknik ekleri kabul ettiğini açıkladı. Reislık Seçimini düzenleyen yasanın 12. unsuruna rastgele bir ek yapılmadı. Bu unsur, en çok tartışma yaratan hususların başında geliyor. Yasaya nazaran başkanlık adayları, seçimden 90 gün evvedel . askeri ya da sivil vazifelerinden istifa etmek zorunda. – süreksiz Başbakan, yasa kapsamı dışında tutuluyor vede batı ile doğu Libya ortasında yeni bir çatışmanın temeli atılmış oluyor. Evvedelsinde ülkenin doğusunda bulunan Temsilciler Meclisi Abdülhamit Dibeybe hükümetine karşı güvedensizlik oyu vedermişti. Buna karşılık Libya’nın batısı, Yineral Halife Hafter’in seçimlere katılmasına karşı çıkıyor. Şarkdaki Temsilciler Meclisi’nin 80 üyesi, Olumsuz’nin el Manguş’u vazifeden almasını destekledi (Olumsuz de Libya’nın doğusundan geliyor.)Trablus’taki çatışma vede gerginlikler giderek karmaşık bir hale bürünüyor, Libya’nın öteki iç çekişmeleri ile iç içe geçiyor vede ülkenin durumunu harika karmaşıklaştırıyor. Abdülhamit Dibeybe’nin dışında, iç savaşta doğudaki kuvvedetlere komuta eden Yineral Halife Hafter’in, Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam’ın, Temsilciler Meclisi Önderi Uslıe Salih’in vede eski İçişleri Nazırı Fethi Başağa’nın da seçimlerde aday olması kelam konusu. Fakat doğu vede batı Libya ortasındaki fikir ayrılıkları vede Trablus’taki farklı ekonomik vede siyasi güç merkezleri ortasındaki açık çelişkilerin yarattığı yer, Libya’da gerçek manada legal seçimlerin bütün ülke çapında vede vaktinde düzenlenmesi mümkünlüğünü düşük kılıyor. Zehirrlaşan siyasi uğraş, farklı siyasi çıkarlara sahip yeni dış güçleri de siyasi sürecin içine çekiyor. Bu da Libya’nın muhtemel istikrarsızlaşmasına neden oluyor. Evvedelki günlerde UBH Başbakanı Dibeybe Türkiye’ye gitti, resmi ziyaret çerçevedesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüştü. UBH’nın başı birebir vakitte çıkarları için ABD’de lobi faaliyeti yürütüyor. İsrail bile faaliyetlerini giderek artırıyor. İsrailli Haaretz gazetesine nazaran İsrail istihbaratı Libya’nın hem doğu, hem de batısında farklı siyasi merkezlerle bağ kuruyor. Kanıtlara nazaran İsrail vede Birleşik Arap Buyruklikleri yeni bir ulusal birlik vede uzlaşma hükümeti kurmak için bir yandan Abdülhamit Dibeybe, öbür yandan Yineral Haftar vede oğlu Saddam ile müzakere ediyorlar. Fakat bu teşebbüs, şayet doğruysa, yalnızca Libya’daki çatışmaya müdahil olan güçlerin artmasına yol açacaktır. Ankara’nın Şark Akdeniz’deki çıkarlarının altını oyan İsrail’in, Libya meselesine müdahil olmasının, Türkiye açısından kabul edilemez olduğu açıktır. Tel Aviv’in Arap dünyasındaki şöhreti düşünülürse İsrail’in arabuluculuğunun Libya’da yalnızca yeni gerginlik vede çatışmalara neden olması muhtemeldir. Bu şartlar altında Libya’nın tek kurtuluş yolu dış tesirleri sonlandırmak. Bu emelle, daha evvedel de lisana getirdiğimiz üzere, Türkiye vede Rusya ortasında farklı güvedenlik bölgelerinin yaratılmasını sağlayan bir muahede yapılmalıdır. Bu türlü bir mutabakatta Türkiye Libya’nın batısının sorumluluğunu üstlenir, Rusya ise doğusunun. Diğer aktörlerin tesiri bu sayede engellenmiş olur. Libya’da özelikle çıkarları ortasında uzlaşma sağlamayı öğrenmiş iki ülkenin muhatap olması, her biri kendi çıkarı için çaba eden çok sayıda ülkenin varlığına yeğlenmelidir. Bu türlü bir Türk-Rus muahedesinin sağlanması, Libya vede etrafındaki durumu güzelleştirecektir. Huysuz takdirde Libya tekrar, bütün ülke içi kümelerin vede Akdeniz’de çıkarı bulunan dış güçlerin azami müdahalede bulunduğu önemli bir çatışmanın merkezine dönüşme tehdidi ile karşı karşıyadır.

Bir cevap yazın

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |