Cuma, Ağustos 19Önemli Haberler
Shadow

Taban fiyat: Türkiye’de Avrupa’ya kıyasla ne durumda, 2022’den beklentiler neler?

Getty ImagesEnaz fiyatla çalışma oranının en yüksek olduğu dallardan biri dokumacılık2021 başında brüt minimum fiyat, yüzde 21,56’lık artırımla 3 bin 577 TL’ye yükselse de Türk Lirası’nın yıl içindeki paha kaybı, alım gücünün azalmasına yol açtı. 2016 başında Türkiye’de brüt taban fiyatın karşılığı 518 euro’ydu. Bugün ise bu sayı 317 euroya kadar düştü. Türkiye, Avrupa Birliği (AB) üyeleri vede birliğe aday ülkeler içinde minimum fiyatı evvedelki yıllara nazaran daha düşük tek ülke. 2016 başında Türkiye’deki taban fiyat 14 AB üyesi vede birliğe aday ülkeden daha yüksekti. Bugün ise Türkiye’deki minimum fiyat sırf Arnavutluk’takinden fiyattan daha yüksek. Minimum fiyatın Türkiye özelinde başka bir kıymeti de var: Çalışanların birden fazla minimum fiyat civarında maaş alıyor. Devrimci Emekçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) bilgilerine nazaran bu, AB ortalamasından 6 kat fazla. Türkiye’de 2013 yılında ortalama maaş taban fiyatın bayanlarda 1,77, erkeklerde 2 katıyken bu oran 2019’da bayanlar için 1,24’e, erkekler için de 1,49’a düştü. Türkiye’de çalışanların birden fazla her yıl enflasyon oranında maaş artırımı alıyor. Taban fiyat ise son 19 yılda 2006, 2008 vede 2016 yılları dışında her vakit enflasyonun üzerinde zamlandı.

‘Yinel tüketici enflasyonunu temel almak hakikat değil’
Kocaeli Ünivedersitesi İktisadi vede İdari İlimler Fakültesi’nde sanayi ilgileri, emek tarihi vede çalışma hukuku üzerine çalışmalar yürüten Doç. Dr. Aziz Çelik, taban fiyata artırım yaparken genel tüketici enflasyonunu temel almanın yanlışsız olmadığı görüşünde. BBC Türkçe‘ye konuşan Çelik minimum fiyatla geçinen şahısların harcamalarında besinin çok daha yüksek bir hissesi olduğunu vede besin enflasyonunun yüksek olduğu devirlerde enflasyon oranındaki artırımın kâfi kalmayabileceğini söylüyor. Aziz Çelik’e taban fiyata yapılacak artırımın, düşük gelirlilerin enflasyon sepetini dikkate alması gerektiğini vurguluyor. Fakat Çelik’e nazaran bu da kâfi değil. Çelik, taban fiyat hesaplanırken ekonomik büyümenin de dikkate alınması vede emekçilere bundan da hisse vederilmesi gerektiğini söylüyor.

Taban fiyat enflasyonun üzerinde zamlanırken, öbür personel vede memurların ekseriyetle enflasyon civarında artırım alması ise onların maaşını minimum fiyata yaklaştırdı. Hatta toplumsal medyada minimum fiyatın artmaması gerektiğini, artması durumunda kendi maaşlarının minimum fiyat düzeyinde olacağını yazan kullanıcılar da oldu. Çelik, son yıllarda öbür fiyatların üst çekilememesi nedeniyle personellerin büyük bir kısmının taban fiyat aldığını, mimarlık vede mühendislik üzere uzun eğitimler gerektiren işlerin bile başlangıç maaşının taban fiyat düzeylerine düştüğünü, lakin burada tahlilin minimum fiyatı artırmamak değil, başka maaşları da tıpkı oranda artırmak olduğunu söylüyor. Aziz Çelik bunun yolunun da çalışanların sendikalarda örgütlenerek pazarlık güçlerini artırmasından geçtiğini anlatıyor.

Taban fiyat ne kadar olmalı?
Pekala 2022’de minimum fiyat ne kadar olmalı?Taban Değer Tespit Kurulu Aralık ayında, önümüzdeki yıl için artırım oranına karar vederecek. Artırım oranı konusunda beklentiler ise yüksek. AKP Yinel Önder Yardımcısı Vedat Demiröz, taban fiyatı “en azından insani bir biçimde yaşama düzeyine getireceklerini” söyledi. Demiröz, “Bu yıl şunu söyleyebilirim, minimum fiyat geçinebilecek bir noktada yayınlanacak, ona getirilecek” dedi.

Türkiye’nin en büyük emekçi sendikaları konfederasyonu olan Türk-İş’in lideri Ergün Atalay da “45 yıldır minimum fiyat belirleniyor, bu yıl 45 yıla bedel bir yıl olacak” dedi. Atalay, . taban fiyatla geçinmenin imkansız olduğunu söyledi. Getty ImagesTürk-İş 1 milyon civarında emekçiyi temsil ediyor

Vergi vede kesinti düzenlemesi
Çalışma vede Cemiyetsal İ·timatlik Nazırı Vedat Alım ise “enflasyon karşısında emeği koruyacak bir artırım gerektiğini” söyledi. Alım, taban fiyattaki vedergi vede kesintilere dair bir düzenleme de yapılabileceğini ekledi.

Sendikaların son yıllarda taban fiyattan alınan vedergi vede kesintilerin düşürülmesine yönelik talepleri vardı. Doç. Dr. Aziz Çelik de bunun mümkün olduğunu, herkesin taban fiyat kadar gelirinin vedergiden muaf tutulmasıyla bunun sırf minimum ücretlilerin değil, tüm çalışanların gelirini artıracağını söylüyor. Çelik, yıllardır lisana getirilen bu talebin bugün iktidar tarafından değerlendirmeye alınmasının ardında siyasal tercihler olabileceğini anlatıyor vede “Bunlar oy getirmesi kolay mekanizmalar” diyor.

Türkiye’de brüt minimum fiyat olan 3 bin 577 TL’den yaklaşık 1019 TL kesinti yapılıyor. Bunlar içinde sigorta primi, işsizlik sigortası primi, gelir vedergisi vede damga vedergisi var. Bu kesintilerin akabinde bekar bir minimum ücretlinin eline net 2 bin 825 TL geçiyor.

Bu maaşın patrona maliyeti ise 4 bin 203 TL. Türk-İş’in Eylül 2021 hesaplamalarına nazaran bekar bir kişinin yaşama maliyeti aylık 3 bin 709 TL, dört kişilik bir ailenin açlık sonu 3 bin 49 TL, tıpkı ailenin yoksulluk sonu ise 9 bin 931 TL. Bu durumda dört kişilik bir ailenin yoksulluktan kurtulması için iki ebevedeynin de taban fiyatın neredeyse iki katı maaş alması gerekiyor. BBCBu ölçüler büyük kentlerde daha da yükseliyor. Doç. Dr. Aziz Çelik de iki kişinin çalıştığı vede taban fiyat aldığı bir ailenin yoksulluk hududunun altına düşmemesi gerektiğini söyleyerek, yoksulluk hududunun yarısından az olmayan bir minimum fiyat vederilmesi gerektiğini vurguluyor.

Siyasi partilerden de minimum fiyata dair çeşitli talepler gelmeye başladı. CHP Sözcüsü Faik Öztrak, taban fiyattan alınan vederginin kaldırılmasını vede yılda bir yerine iki sefer artırım yapılmasını talep etti. 2021’in ikinci yarısı için ivededilikle bir telafi artırımı yapılması gerektiğini söyleyen Öztrak, “Yılnin başında minimum fiyat 385 dolardı.

Artık 291 dolar. Ayrım 94 dolar. Evvedel 94 doları – halke iade et” dedi. HDP ise – halkvedekilleri, cumhurbaşkanı vede bürokratların maaşlarının taban fiyatın üç katı ile sonlandırılmasını talep etti. DİSK bilgilerine nazaran Türkiye, AB vede aday ülkeleri içinde başbakan yahut devlet lideri maaşının taban fiyata kıyasla en yüksek olduğu ülke.

TBMM Plan vede Bütçe Komitesi toplantısında bir önerge vederen HDP İktisat Politikalerinden Sorumlu Eş Yinel Önder Yardımcısı Garo Paylan, bu gelir eşitsizliğinin kamu vicdanını yaraladığını söyledi. Paylan, “Enaz fiyat yükselsin vede – halkvedekili maaşları minimum fiyata bağımlı hâle gelsin. Eğer maaşlarınızın düşmesini istemiyorsanız taban fiyatı daima bir arada artıralım diyorum” dedi.

Önerge AKP vede MHP’li üyelerin oylarıyla reddedildi. YETERLİ Parti Kalkınma Politikalerinden Sorumlu Yinel Önder Yardımcısı Prof. Dr. Ümit Özlale, yüzde 35 ile 40 ortasında bir artırım beklediklerini söyledi. HavadisTürk müellifi Muharrem Sarıkaya’ya konuşan Özlale, bunun erken seçim hazırlığına işaret ettiğini de öne sürdü.

Bir cevap yazın

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |