Salı, Ocak 25Önemli Haberler
Shadow

Orion: NASA’nın Ay ve Mars misyonlarında da kullanacağı yeni jenerasyon uzay aracı

Amerikan Ulusal Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA), 10 yıl içinde Ay’a tekrar uzay aracı göndermeyi planlıyor. NASA’nın gelecekte Ay ve Mars misyonlarında da kullanacağı yeni kuşak uzay aracı Orion’da hazırlıklar sürüyor. NASA’nın yeni Ay misyonunun ismi, Yunan mitolojisine nazaran Apollo’nun kardeşi olan Artemis. Orion geleceğe yönelik tasarlansa da “retro” dokunuşlar da barındırıyor. Örneğin koni biçimindeki kapsülü, yarım yüzyıl evvel Ay’a seyahat eden Apollo’yu anımsatıyor. Doğal ki ortadan geçen yıllarda Ay’dan Dünya’ya dönüş yolu değişmedi. Ancak astronotlar Neil Armstrong ve Buzz Aldrin, 1969 yılında Ay’ın Sessizlik Denizi bölgesine indiklerinde, Orion’un teknolojisini hayal bile edemezlerdi. Uzayda seyahat etmek için gereken teknoloji, Milletlerarası Uzay İstasyonu üzere Dünya’ya daha yakın aradaki astronotların karşılaştığı zorluklardan daha fazlasına yanıt verebilir olmalı.

ORION, TEMELDE DÖRT MODÜLDEN OLUŞUYOR:

18 MİLYAR DOLAR HARCANDI
Eski ABD Lideri George W. Bush devrinde tasarlanan, 2006 yılında inşa edilmeye başlanan Orion’un maliyeti 18 milyar doları aştı. Kabin modülünün yapısal iskeleti alüminyum-lityum alaşımından oluşan bir basınçlı kazan. Kiloyu azaltırken yapısını güçlendirmek için ona petek biçimi veren pek çok cepten oluşuyor. Basınçlı kazanı oluşturmak için başka ayrı üretilen kesimler “sürtünme karıştırma kaynağı” yoluyla bir ortaya getiriliyor, yani dikiş izi olmadan birbirine kenetleniyorlar. Daha sonra üzeri sıcağa ve soğuğa güçlü panellerle kaplanıyor. Kabin modülünün en değerli özelliklerinden biri, şimdiye kadar insan taşıma misyonlarında kullanılan en büyük ısı kalkanıyla kaplanmış olması.

DÖRT ASTRONOTU TAŞIYABİLİYOR
Orion’un kabininde dört tane, boya ve kiloya nazaran ayarlanabilir koltuk bulunuyor. Astronotlar buralara yerleşince ısı kalkanlarının ortasına dizilmiş dört pencereden dışarıyı görebiliyorlar. Orion fırlatma sonrası yörüngeye girdiğinde, kabin üyeleri koltukları kaldırarak kendilerine daha fazla alan oluşturabiliyorlar. Üç ekranı bulunan denetim konsolu ve 67 fizikî anahtar, pilota ve amire uzay aracını izlemek için imkan tanıyor. Konsollar kabin üyelerine manuel denetim imkanı sağlarken Orion’un dört uçuş bilgisayarı navigasyon ve başka kritik operasyonları insan müdahalesine gereksinim duymadan yapabiliyor. Bu da astronotlara diğer işlerle ilgilenmek için vakit tanıyor. Bu bilgisayarlar, yolcu uçakları için üretilenler temel alınarak lakin uzay seyahatine uygun biçimde, G-kuvvetine, titreşime ve radyasyona sağlam olarak tasarlanmış. Orion’u inşa eden Lockheed Martin’den Rob Chambers “Başarısız elektrik sistemi nedeniyle yanacağından değil derin uzay ortamıyla başa çıkmak için dört set uçuş bilgisayarı koyuyoruz” diyor. Astronotların acil durumda turuncu renkli uzay kıyafetlerini giymesi gerekiyor. Aracın içindeyken kullanılan bu elbiseler hava, soğutma, irtibat üzere muhtaçlıkları karşılamak için tasarlanmış.

RADYASYONDAN NASIL KORUNUYORLAR?
Uzaydaki radyasyonun farklı kaynakları var lakin en sinsi tehlike Güneş’in aşikâr devirlerde uzaya saldığı yüklü partiküllerden oluşan bulutlar. Bu bombardıman uzun vadede kanser ve kalp hastalıklarına yakalanma riskini arttırıyor. Derin uzayda astronotlar Memleketler arası Uzay İstasyonu’nda aldıklarından üç kat fazla radyasyona maruz kalıyorlar. Orion’daki astronotlar bu partikülleri fark ettiğinde kapsül katının altındaki dolaplara gidecek. Burası uzay aracında radyasyona karşı en güçlü muhafazayı sağlayan yer. Orion, Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden, NASA’nın Uydu Fırlatma Sistemi roketiyle gönderilecek. Bu sistem Apollo periyodundaki Saturn V’den çok daha kuvvetli. Fırlatmadan geri dönüşe kadarki müddet boyunca Orion kabin modülü ona hava, elektrik, itme gücü sağlayan Avrupa Servis Modülü’ne bağlı kalacak. Artemis-3 olarak bilinen ve 2020’lerde olması planlanan birinci Ay yüzeyine inme misyonu için Orion, Ay yörüngesinde bir iniş gemisine bağlanacak. Bunun Elon Mask’ın Starship’i olması bekleniyor. Dünya’ya dönmek için ise kabindeki koltuklar tekrar takılıyor ve herkes yerine geçiyor. Böylelikle okyanusa inerken ziyan görmeyecekler. Akabinde servis modülünden ayrılan Orion kapsülü konuta dönmek için ateşleniyor. Atmosfere süpersonik bir süratle girdiğinde ısı kalkanının 2760 santigrad dereceye kadar dayanması ve ısıyı kapsülden uzaklaştırması bekleniyor. Bu sırada kabin modülüne bağlı olan paraşütler suratı azaltarak Pasifik Okyanusu’na inançlı bir iniş gerçekleştirilmesini sağlayacak. Yolcular ise onları bekleyen gemi ile buradan ayrılarak vazifesi tamamlayacak.

Bir cevap yazın