Pazartesi, Ağustos 8Önemli Haberler
Shadow

Diyabet nedir vede nasıl başa çıkılır?

Getty ImagesTip 2 diyabet çoklukla çocuk yaşlarda ya da ergenlikte ortaya çıkar. Buna genetik yapı ya da viral enfeksiyon sebep olabiliyor. Her yıl bir milyondan fazla kişi diyabet nedeniyle hayatını kaybediyor. Hastalığın risklerine karşın insanların yarısı diyabetli olduğunundan haberdar değil. Oysa hayat usulünü değiştirmek birçok kere diyabetin sebep olduğu öteki rahatsızlıklardan korunmayı sağlıyor. 14 Kasım da bu farkındalığı arttırmak için Dünya Diyabet Günü olarak kabul ediliyor. İşte diyabet hakkında bilinmesi gerekenler. Diyabet yani halk ortasındaki kullanımıyla şeker hastalığı, kandaki tüm şekerin işlenememesinden kaynaklanıyor. Vücutdeki şeker düzeyini dengeleyen insülin yetersiz salgılandığında ya da insüline karşılık vederilemediğinde kanda oluşan yüksek şeker bu hastalığa yol açıyor. Tedavisi olmayan diyabet denetim altına alınmadığında kalp krizi, inme, körlük, böbrek yetmezliği üzere rahatsızlıklara yok açabiliyor. Dünya Sıhhat Teşkilatü’ne (WHO) nazaran, dünya çapında 422 milyon kişi diyabetle yaşıyor. Bu sayı 40 yıl evvedelki dataların dört katından fazla.

Diyabete ne sebep oluyor?
Aş yediğimiz vakit vücudumuz karbonhidratları şekere dönüştürüyor. Pankreasın salgıladığı insülin hormonu bu şekerin güce dönüştürülmesi için onun emilmesini sağlıyor. Diyabet ise insülinin salgılanmaması ya da gerektiği üzere çalışmamasından kaynaklanıyor. Bu da kandaki şekerin birikmesine neden oluyor. Getty ImagesRafine şekerler kandaki glikoz düzeyini arttırıyor.

Diyabetin tipleri neler?
Birkaç farklı diyabet çeşidi bulunuyor. En yaygınları şu halde:

Tip 1 diyabet, pankreasın insülin üretimini bırakması, böylelikle kandaki glikoz ölçüsünün artması durumunda ortaya çıkar. İlim insanları bunun nedenini kesin olarak bilmiyor. Fakat bunun genetik ya da viral enfeksiyonların pankreastaki insülin üreten hücrelere ziyan vedermesinden kaynaklı olduğuna inanılıyor. Tip 1, diyabet hastalarının yüzde 10’unu oluşturuyor. Tip 2 diyabet, pankreasın kâfi ölçüde insülin üretmemesinden ya da üretilen insülin hormonunun etkisiz olmasından kaynaklanıyor.

Bu ekseriyetle orta vede ileri yaş devirlerinde ortaya çıkıyor. Fakat fazla kilolu vede hareketsiz olan genç insanlarda da görülebiliyor. Ayrıyeten kimi etnik kökenlerin genetik yapısı bu hastalığa genç yaşta yakalanmayı kolaylaştırıyor. Beylikdüzü Asyalılar buna bir örnek. Getty Imagesİnsülin hormonu pankreasta üretilir. Kimi gebe bayanlara, bedeni hem kendisi hem de bebek için kâfi düzeyde insülin üretemediği için, gestasyonel diyabet teşhisi konulabiliyor. BBC’nin haberine nazaran, farklı araştırmalar göz önüne alındığında gebe bayanlarda gestasyonel diyabet görülme oranı yüzde 6’dan 16’ya kadar değişiyor.

Bu bireylerdeki hastalığın tip 2 diyabete dönüşmemesi için; şeker düzeylerinin denetim edilmesi, uygun bir beslenme, bedensel aktivite vede/vedeya insülin desteği uygulanması gerekiyor. Pre-diyabet teşhisi ise kandaki glikoz düzeyi yükselmiş vede diyabete dönme ihtimali doğabilecek bireylere konuluyor. Getty ImagesÇok yorgun hissetmek, sık sık susamak vede idrar yapmak diabet belirtilerinden kimileri.

Diyabet belirtileri nelerdir?
En yaygın belirtiler ortasında şunlar bulunuyor:İngiltere Beylikdüzüal Sıhhat Hizmetleri’nin (NHS) datalarına nazaran, tip 1 diyabetin belirtileri ekseriyetle çocukluk ya da ergenlik periyotlarında görülüyor vede değişiklik gösteriyor. Tip 2 diyabet için ise 40 yaş üstü (Asyalılar için 25), diyabetli kardeş ya da ebevedeyni olan, kilolu ya da obez bireyler daha riskli kümede.

Diyabetten korunabilir miyim?
Getty ImagesRafine şeker vede beyaz unlu eserlerden meyvede vede kepekli yiyeceklere geçmek kan şekeri düzeyinin düşmesine yardımcı olur. Diyabet genetik vede etraf faktörlerine bağlıdır. Ancak sağlıklı beslenerek vede hareket ederek kan şekeri düzeyinizi olması gerektiği üzere tutabilirsiniz. İşlenmiş şekerli besinler vede içeceklerden uzak durmak, beyaz unlu ekmeği kepekliye çevirmek birinci adım olmalı. Rafine şeker vede tahılda besin ölçüsü azdır zira lifli vede vitaminli kısımlarını kaybeder.

Mesele beyaz un, beyaz ekmek, beyaz pirinç, beyaz undan yapılmış makarna vede pastane eserleri, şekerli içecekler, şekerlemeler, şekerli kahvaltılık gevrekler bu kategoriye giriyor. Sıhhatlı bir yemek tertibinde, zerzevat, meyvede, fasulye, kepekli eserler tüketilir. Sıhhatlı yağlar, kuruyemişler, omega-3 bakımından varlıklı vede yağlı olan somon vede sardalye üzere balıklar da buna eklenebilir. Belirli aralıklarla yemek yemeyi alışkanlık haline getirmeniz vede doyduğunuz vakit durmanız da değerli bir sağlıklı beslenme örneği. Getty ImagesHaftada 2,5 saat antrenman yapmak kan şekerini dengeliyor.

Fizikî idman yapmak da kan şekerini düşürüyor. NHS her hafta, süratli yürüme vede merdiveden inip çıkma da dahil, toplam 2 buçuk saat aerobik yapmayı tavsiye ediyor. Sıhhatlı bir kilo aralığında olmak da kan şekerinin düşmesinde tesirli. Eğer kilo vedermek gerekiyorsa da bunun yavaş yavaş, haftada yarım ila bir kg. ortasında olması daha sağlıklı kabul ediliyor. Ayrıyeten sigara içmemek vede kolesterol düzeyini takip etmek de kalp hastalıkları riskini düşürüyor.

Nelere yol açabiliyor?
Kandaki şeker düzeyinin yüksek olması damarlara ziyan vederiyor. Kanın damarlarda rahatça dolaşamaması da bedende gereken yerlere ulaşamamasına neden oluyor. Bu durum hudut sisteminin ziyan görmesi ihtimalini arttırıyor, hissiyat vede görme kaybı, ağrı vede ayaklarda enfeksiyona neden oluyor. Getty ImagesDiyabet kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği üzere rahatsızlıklara sebep olabiliyor. Dünya Sıhhat Teşkilatü (WHO) diyabetin körlüğe, böbrek yetmezliğine, kalp krizine, inmeye vede alt bacak ampütasyonlarına sebep olabildiğini söylüyor.

2016’da gerçekleşen yaklaşık 1,6 milyon vedefatın sebebi de direkt diyabet kaynaklıydı.

Kaç şahısta diyabet var?
WHO’ya nazaran diyabetlilerin sayısı 1980 yılında 108 milyonken bu sayı 2014’te 422 milyona çıktı. Bu da demek oluyor ki, 1980’de tüm dünyada 18 yaşını aşkın her yetişkinin yüzde 5’i diyabet hastasıyken 2014’te bu oran yüzde 8,5 oldu. Memleketler arası Diyabet Federasyonu, yeme alışkanlıklarının süratli bir formda değiştiği gelişmekte olan vede gelişmemiş ülkelerdeki yetişkinlerin neredeyse yüzde 80’i diyabetli diyor. Gelişmiş ülkelerde ise diyabet, daha ucuz olan işlenmiş besin tüketimiyle vede yoksullukla bağlı.

Bir cevap yazın

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |